ABD » Elif Akın

Türkiye ile ABD Arasındaki Ekonomik ve Ticari Anlaşmalar

Mart 20, 2011   ·   0 Comments

ABD ve Türkiye arasında 1990’dan günümüze ekonomik, ticari anlamda ilişkilerin geliştirilmesi için birçok ikili ticari anlaşmalar imzalanmış ve yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu anlaşmalar, yasal düzenlemeler her iki ülke için karşılıklı ticaret ve yatırımların arttırılması için yeni imkânlar yaratmış, siyasi ilişkilerin gelişmesi için uygun ortam ve koşulları sağlamıştır.

Türkiye ile ABD arasında imzalanan ikili anlaşmaların önemli olanları şunlardır:

Yasal Altyapı:

–          Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması ( 3 Aralık 1985)

–          Bilimsel ve Teknik İşbirliği Anlaşması ( 14 Haziran 1994)

–          Tarımsal İşbirliği Mutakabat Zaptı (18 Ocak 1995)

–          Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması (26 Mart 1996)

–          Türkiye ile ABD Arasında Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı Yardımlaşma Anlaşması (28 Mart 1996)

–          İş İmkânlarını Geliştirme Konseyi’nin Kurulmasına İlişkin Mutakabat Zaptı (15 Kasım 1996)

–          Ticari İstişare Mekanizması Kurulmasına İlişkin Mutabakat Zaptı (20 Ocak 1998)

–          Ticaret ve Yatırım İlişkilerinin Geliştirilmesine İlişkin Anlaşma (29 Eylül 1999)

Kurumsal Altyapı :

–          Türkiye ile ABD Arasında Ortak Ekonomik Komisyon Kurulmasına İlişkin Ortak Bildiri(9 Aralık 1993)

–          Türkiye-ABD Ortak Ekonomik Komisyonu II.Toplantısı (29/30 Mart 1995)

–          Türkiye-ABD Ortak Ekonomik Komisyonu III. Toplantısı (18 Ekim 1996)

–          Türkiye-ABD Ortak Ekonomik Komisyonu IV. Toplantısı (8/9 Aralık 1997)

–          Türkiye-ABD Ortak Ekonomik Komisyonu V. Toplantısı (21 Ekim 1998)

–          Türkiye-ABD Ortak Ekonomik Komisyonu VI. Toplantısı (23/24 Mart 2000)

–          Türkiye ile ABD Arasında İş İmkânları Geliştirme Konseyi Kurulmasına İlişkin Mutabakat Zaptı (15 Kasım 1996)

–          Türkiye ile ABD Arasında Ticari İstişare Mekanizması Kurulmasına Dair Mutabakat Zaptı (20 Ocak 1998)

–          Türkiye ile ABD Arasında Ticaret ve Yatırım İlişkilerinin Geliştirilmesine İlişkin Anlaşma (29 Eylül 1999)

–          Türkiye-ABD Ticaret ve Yatırım Konseyi I. Toplantısı (28 Mart 2000)

–          Türkiye-ABD Ticaret ve Yatırım Konseyi II.Toplantısı (12 Temmuz 2001)

–          Türkiye-ABD Ticaret ve Yatırım Konseyi III.Toplantısı (25 Nisan 2002)

–          Türkiye-ABD Ekonomik Ortaklık Komisyonu I. Dönem Toplantısı (26/27 Şubat 2002)

“Ülkemiz ile ABD arasındaki ikili ticari ilişkiler 1993-1996 yılları arasında yaşanan duraklamadan sonra, 1997 yılı başından itibaren hızla gelişmeye başlamıştır. 1998 yılında 6 milyar $’lık bir seviyeyi ilk defa aşan ticaret hacmi son yıllarda yaklaşık 6-6,5 milyar $ seviyesinde seyretmektedir. Özellikle ülkemizde son iki yıldır yaşanmakta olan ekonomik kriz ortamına bağlı olarak, ithalat hacmimizde yaşanan daralma ABD’den yapılan ithalata da aynen yansımış bulunmaktadır.”[1]

Türkiye, teknolojisini, fabrikalarının altyapısını ABD’nin teknolojisinden sağlamıştır, bu yüzden yedek parça alımlarını, modernizasyon ve kapasite artırımını yine ABD’den yapmaktadır. Bunlara örnek olarak; uçak, uçak yedek parçaları, telekomünikasyon cihazları, makine, silah, teçhizat, gibi…

Ayrıca, ABD dünyada bazı sektörlerde başat güce sahip olduğu için, ülkemiz belirli miktarlarla ABD ile ithalatı sürdürmektedir.”İkili ticaret ile ilgili bir başka husus ise, ABD ve Türk dış ticaret istatistikleri arasında çok büyük rakamlara varmamakla birlikte belli ölçüde faklılık bulunmasıdır. Bu durumun bir nedeni fiili ihracat ve ithalat işlemlerinin gerçekleştirilmesi arasında meydana gelen zaman farkıdır. Diğer bir husus ise, üçüncü ülkeler vasıtasıyla yapılan mal ticaretinde ihracatçı ülkeden başka bir ülkeye ihracat olarak görülen sevkiyatın nihai alıcı ülke olan ABD tarafından, menşe ülke nedeniyle ithalat rakamlarına “ABD’nin Türkiye’den ithalatı” olarak yansıtılmasıdır.”[2]


[1] TÜSİAD, “Türk-Amerikan Ekonomik ve Ticari İlişkilerinin Analizi ve Geleceğe Yönelik Öneriler”, İstanbul, Lebib Yalkın Yayımları, 2002, s. 123

[2]TÜSİAD, “Türk-Amerikan Ekonomik ve Ticari İlişkilerinin Analizi ve Geleceğe Yönelik Öneriler”, İstanbul, Lebib Yalkın Yayımları, 2002, s.126-7

Elif Akın

Politik Akademi Yayın Yönetmeni, Uluslararası İlişkiler Uzmanı

Yazarın tüm yazıları için tıklayın. / Yazara E-Posta atmak için tıklayın.

Elif Akin (21 Posts)

1988'de Mersin'de doğdu. Uludağ Üniversitesi'nde Uluslararası İlişkiler, Anadolu Üniversitesi'nde Medya ve İletişim öğrenimi gördü. 2012 yılında Bursa Olay TV'de dış haber editörü, haber spikeri olarak gazeteciliğe başladı. Politik Akademi'nin koordinatörlüğünü üstleniyor.


By


Readers Comments (0)