ABD » Büşra Öğütçü » Latin Amerika

Monroe Doktrini ve ABD

Şubat 10, 2013   ·   0 Comments

James Monroe

Monroe Doktrini A.B.D.’nin Amerika kıtasındaki hakimiyet isteğinin bir yansımasıdır. Aynı zamanda da problemli Avrupa’nın kıtadan uzaklaştırılması isteğinin de göstergesidir. Bu doktrinle diğer güçler kıtadan uzaklaştırılırken A.B.D. hakimiyeti tesisi edilmiştir. Bu hakimiyetin bu güne kadar da yıkılabildiğini söylemek güçtür. Kıtada bugün A.B.D. karşıtlığının artmış olduğu ve A.B.D.’ ye karşı alternatifler arandığı doğruysa da A.B.D. egemenliğinin yıkıldığını söylemek zordur.

Monroe Doktrini Amerika’nın yüz elli yıl izlediği “yalnızcılık” politikasının doktrin haline gelmesidir. [1] Başkan James Monroe 2 Aralık 1823 tarihide kongreye bir mesaj yollamıştır. Bu mesaj Monroe Doktrini adını almış ve Amerikan dış politikasını yüzyıldan fazla süre şekillendirmiştir. Bu mesajın içeriği ise şu şekildedir.

  1. A.B.D. Bağımsızlığını almış olan Amerika kıtalarının Avrupa devletleri tarafından sömürgecilik konusu yapılmasına ve bu devletler tarafından herhangi bir şekilde kontrol altına alınmasına izin veremez ve bu hususta yapılacak herhangi bir teşebbüsü gayrı dostane bir hareket olarak karşılar.
  2. A.B.D.’nin, Avrupa devletlerinin sorunları ile hiçbir ilgisi yoktur ve bu sorunlara karışmayacaktır. Fakat buna karşılık, Avrupa devletleri de Amerika Kıtalarının sorunlarına karışamaz. Avrupa devletlerinin kendi sistemlerini Amerikan yarımküresine sokmak için yapacakları her teşebbüsü A.B.D. kendi barış ve güvenliğine yöneltilmiş hareket sayacaktır.

Monroe Doktrini ile[2]:

  • A.B.D. Latin Amerika üzerinde ekonomik ve siyasi nüfus sağlamıştır.
  • Latin Amerika A.B.D. çıkar bölgesine dahil edilmiştir.
  • Avrupa kıtadan uzaklaştırılmış ancak A.B.D. hakimiyeti tesis edilmiştir. «Amerika Amerikalılarındır» ilkesi uygulanmış ancak bu «Amerika A.B.D.’ nindir.» şekline dönüşmüştür.

Bu doktrin daha sonra Roosevelt tarafından genişletilmiştir. «Orta ve Güney Amerika’da bir devlet A.B.D.’nin güvenini kazanmazsa A.B.D.  müdahale edecektir.

Roosevelt’in Monroe Doktrini’nden çıkardığı bu netice “Roosevelt Corollary” ve bu siyasete bağlı oluşan hegemonya biçimiyse “Big stick”(Kalın sopa, zora dayalı siyasi güç) olarak anılmıştır.[3]Bunun örnekleri ise Nikaragua Dominik Cumhuriyeti ve Haiti’de görülmüştür.

BüşraBüşra Öğütçü

Uluslararası İlişkiler Uzmanı

Yazarın tüm yazıları için tıklayın. Yazara E-Posta atmak için tıklayın.

 


[1] FahirArmaoğlu, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Alkım Yayınevi,6. B, İstanbul, 2010,,syf:996

[2] Armaoğlu, a.g.e.,syf:996

[3]Yılmaz Sait.,Latin Amerika’da Neler Oldu? , http://www.21yyte.org/tr/yazdir6598-Latin_Amerikada_Neler_Oldu.html (e.t. 21.12.2012)

 

Busra Ogutcu (8 Posts)


By


Readers Comments (0)